Team Loppersum brengt Dag van de Duurzaamheid op school

12 oktober 2017

IJsklontjes, chocola, augurken, karton, zand en heet water zijn geweldige ingrediënten om de wereld van warmte, energie en elektriciteit voor kinderen inzichtelijk te maken. Dat bleek wel tijdens een serie gastlessen aan groep 1 tot en met 6 van de Prinses Beatrixschool in Loppersum op 10 oktober, de Dag van de Duurzaamheid. Een initiatief van het buurtteam van Buurkracht in dit dorp: “Uiteindelijk doen we wat we doen voor de nieuwe generatie.”

Buurkracht foto prinses beatrixschool loppersum dag van de duurzaamheid
Zelf elektriciteit opwekken met fruit?

Als gastdocent had het buurtteam Martin van der Kooij weten te strikken, die vanuit de Groninger Energiekoepel nauw bij Buurkracht betrokken is. En jarenlang voor de klas gestaan heeft. Ger van Dam van het buurtteam ging mee als onderwijsassistent voor een dag. Om 9.00 uur maakten ze hun opwachting bij de kleuters van groep 1 en 2. “Daar vertelde Martin een spannend verhaal over Pieter Prikkel”, zegt Ger. “Een brompot die zelfs moppert op de zon. Waarop de zon zegt: ‘Dan stop ik ermee!’ Om de kinderen te laten ervaren hoe koud het dan wordt, kregen ze allemaal een ijsklontje in hun handen dat ze twee minuten moesten vasthouden. Dat werd flink springen en in hun handen klappen om het weer warm te krijgen. Uiteindelijk ging de zon weer schijnen, en kregen ze allemaal een stuk chocola in hun handen. En dachten ze mee over hoe het komt dat het smelt als het warm wordt. Fantastisch om die reacties te zien.”

Zelf elektriciteit opwekken met fruit

In de hogere groepen werden de experimenten ook ingewikkelder, en gingen Martin en Ger ook wat dieper in op elektriciteit, warmte en de noodzaak om daar zuinig mee om te gaan. Zo kregen groep 3 en 4 uitleg over de werking van elektriciteit aan de hand van een grote batterij met pingpongballen. Daarna mochten ze zelf elektriciteit opwekken door draadjes van koper en zink in appels en augurken te steken en de stroom te meten die daarmee door de vruchten ging lopen. Ger en Martin hadden ook een zonnepaneel meegenomen, dat ze op verschillende plaatsen in het lokaal opstelden om de leerlingen de invloed van zonlicht op de opbrengst te laten ervaren: met de rug naar het raam, op een tafel, vol in de zon.

Windenergie en isolatie in de middenbouw

De groepen 5 en 6 gingen nog een stapje verder. Door zelf een windmolen te ontwerpen van karton die maximaal wind vangt. Ger: “De kinderen konden zelf meten wat het effect van hun aanpassingen aan de wieken was. Andere groepjes lieten we snuffelen aan aardwarmte. Daarvoor voegden we kokend water bij een bak zand. Dat water konden de leerlingen vervolgens via een circuitje oppompen naar een modelhuisje. En op de thermometer volgen wat dit deed met de temperatuur in het huisje. Toen kwam de vraag: hoe houden we die warmte nou in dat huisje? Binnen de kortste keren was het huisje bedolven onder een stapel jassen. En hadden de kinderen weer wat geleerd over isolatie.”

Serieuze boodschap

Niet alleen waren de leerlingen heel erg enthousiast over de gastlessen, de proefjes in de klassen gaven ook mooie aanknopingspunten om met hen te praten over het belang van energie besparen. “We konden zo de link leggen naar de elektriciteit die wordt opgewekt in de centrales en het gas dat onze huizen verwarmt. En waarom we daar zorgvuldig mee om moeten springen. De schoolkinderen in Loppersum begrijpen dat heel goed: ze krijgen al geruime tijd les in een noodgebouw omdat hun vertrouwde school als gevolg van aardbevingen onveilig is verklaard. Een aantal leerlingen woont ook in een noodwoning. De boodschap kwam goed aan. En alle kinderen hebben een ledlamp mee naar huis gekregen, wat weer aanleiding kan zijn om er thuis over verder te praten. Zo bereiken we via de kinderen hopelijk ook weer meer ouders.”

Samenwerking met scholen opbouwen

Missie geslaagd. En komende maand gaat het buurtteam samen met Martin van der Kooij ook nog gastlessen verzorgen op de andere basisschool, de Roemte. Ger: “Een mooie start om met die scholen een samenwerking op te bouwen voor de toekomst. Dat vinden we belangrijk, want kinderen kan niet vroeg genoeg energiebewustzijn worden bijgebracht. Uiteindelijk doen we het voor die nieuwe generatie.”

Een bijeenkomst bij jou in de buurt?